Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đối mặt 'cơn địa chấn': Khi những gã khổng lồ cũng phải chao đảo
Khủng hoảng kép bao trùm thị trường ô tô lớn nhất thế giới
Từng được xem là động lực tăng trưởng không thể ngăn cản của nền kinh tế, thị trường ô tô Trung Quốc hiện đang trải qua giai đoạn trầm lắng và đầy thách thức. Những số liệu mới nhất từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc và Hiệp hội Xe du lịch (CPCA) vẽ nên một bức tranh ảm đạm: doanh số xe mới sụt giảm mạnh, đẩy ngành công nghiệp này vào nguy cơ chứng kiến năm 2026 là thời điểm bết bát nhất kể từ năm 2021.
Chi phí nhiên liệu đẩy xe xăng vào ngõ cụt
Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm này đến từ cú sốc chi phí năng lượng. Chỉ riêng trong tháng 6, chi phí năng lượng vận tải đã tăng vọt 15,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Hệ quả trực tiếp là người tiêu dùng quay lưng với xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống. Theo thống kê, doanh số xe xăng trong tháng 6 giảm tới 39%, đóng góp đến 78% vào tổng mức sụt giảm chung của toàn thị trường. Xung đột địa chính trị tại Trung Đông đã vô tình tạo ra “cơn bão” giá nhiên liệu, khiến chiếc xe xăng trở thành gánh nặng chi phí đối với người dân.
Xe năng lượng mới (NEV) cũng không nằm ngoài vòng xoáy
Không chỉ xe xăng gặp khó, làn sóng xe năng lượng mới (NEV) – vốn là niềm tự hào của Trung Quốc – cũng bắt đầu cho thấy những tín hiệu hụt hơi. Mặc dù các chuyên gia từ Citic CLSA dự báo mức giảm của nhóm NEV sẽ thấp hơn, khoảng 5-6%, nhưng việc chính phủ cắt giảm các gói trợ cấp cùng giá linh kiện, đặc biệt là chip và lithium tăng mạnh, đã tạo ra rào cản lớn cho cả nhà sản xuất lẫn người mua.
Cuộc thanh lọc tàn khốc: Chỉ kẻ mạnh mới tồn tại
Trong bối cảnh thị trường bão hòa và biến động, sự đào thải là điều không thể tránh khỏi. Các chuyên gia nhận định rằng thị trường Trung Quốc đang bước vào giai đoạn “thanh lọc tự nhiên” đầy khắc nghiệt:
- Tái cấu trúc quy mô: Dự kiến đến năm 2030, chỉ còn khoảng 7-8 tập đoàn xe điện lớn đủ sức trụ lại trên thị trường.
- Thách thức về quy mô kinh tế: Theo phân tích, một hãng xe cần đạt doanh số 500.000 chiếc/năm mới có thể hòa vốn, 1 triệu chiếc để duy trì lợi nhuận bền vững và con số 2 triệu chiếc là ngưỡng lý tưởng để tối ưu hóa chi phí. Những đơn vị không đạt được mốc này đối diện với nguy cơ phá sản hoặc bị thâu tóm rất cao.
- Sự rút lui của các thương hiệu quốc tế: Các nhà sản xuất ô tô Mỹ được dự báo sẽ khó trụ vững. Ngay cả những tập đoàn hùng mạnh như Volkswagen cũng đang chật vật khi doanh số tại Trung Quốc giảm tới 25,9% trong nửa đầu năm 2026, dù đã nỗ lực chuyển hướng sang xe điện.
Tương lai nào cho thị trường ô tô Trung Quốc?
Dù hiện tại là giai đoạn khó khăn, giới quan sát vẫn hy vọng vào một sự hồi phục trong năm tới. Động lực sẽ đến từ chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu của các hãng xe nội địa như BYD, Geely hay Leapmotor. Khi thị trường nội địa trở nên quá chật chội và đầy rẫy sự đào thải, việc vươn ra thị trường quốc tế là con đường sống duy nhất của các doanh nghiệp ô tô Trung Quốc.
Tóm lại, ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang trải qua một cuộc “đại tu” đau đớn nhưng cần thiết. Sau cơn mưa trời sẽ sáng, và những cái tên sống sót sau giai đoạn này hứa hẹn sẽ là những “gã khổng lồ” thực sự, đủ sức định hình lại cuộc chơi xe điện toàn cầu trong tương lai gần. Đối với các nhà đầu tư và người tiêu dùng, đây là thời điểm cần sự thận trọng và theo sát những bước đi thay đổi chiến lược của các hãng xe trong giai đoạn đầy biến động này.
Nguồn: VnExpress