Cuộc chiến thương mại ngành ô tô: CEO Ford đòi 'trừng phạt' các hãng xe dựa vào hàng nhập khẩu
Cú hích mới cho sản xuất nội địa Mỹ
Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu đang đối mặt với nhiều biến động, ngành công nghiệp ô tô Mỹ đang bước vào một chương mới đầy tranh cãi. CEO Ford, ông Jim Farley, vừa đưa ra những tuyên bố đanh thép liên quan đến việc đàm phán lại Hiệp định thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA). Theo ông Farley, đã đến lúc Mỹ cần thiết lập một “sân chơi bình đẳng” thực sự, nơi các nhà sản xuất chú trọng đầu tư nội địa được bảo vệ, còn các đối thủ phụ thuộc vào nguồn cung ngoại lai phải chịu những chế tài nghiêm khắc hơn.
Sự phân cực trong chiến lược sản xuất
Chia sẻ trên kênh truyền hình CNBC, vị CEO của Ford nhấn mạnh quan điểm rõ ràng: những doanh nghiệp đặt trọn tâm huyết tại đất Mỹ, duy trì chuỗi cung ứng và hệ thống nhà máy trong nước xứng đáng nhận được sự tưởng thưởng xứng đáng. Ngược lại, các hãng xe sử dụng chiến lược nhập khẩu từ các thị trường có chi phí lao động thấp tại châu Á hoặc các khu vực khác nên đối mặt với các rào cản thương mại hoặc hình phạt tài chính cụ thể.
Năm 2025 là minh chứng rõ nét cho cam kết của Ford. Hãng đã lắp ráp hơn 2 triệu xe ngay tại Mỹ, giữ vững vị thế là nhà sản xuất dẫn đầu quốc gia. Không dừng lại ở thị trường nội địa, Ford còn xuất khẩu tới 311.000 chiếc đến hơn 60 thị trường trên toàn thế giới, khẳng định sức mạnh của dòng chữ "Made in USA".
Số liệu thực tế: Cuộc đua giữa Ford, GM và Toyota
- Ford: Chỉ nhập khẩu 378.000 xe, chiếm tỷ lệ thấp chỉ 17% trong tổng doanh số 2,2 triệu chiếc.
- General Motors (GM): Nhập khẩu tới 1,17 triệu xe, chiếm 41% lượng xe bán ra tại Mỹ.
- Toyota: Nhập khẩu hơn 1,19 triệu chiếc, tương đương 47% tổng doanh số nội địa.
Những con số trên cho thấy một thực tế rằng, dù GM và Toyota đang dẫn đầu doanh số tại Mỹ, nhưng họ lại phụ thuộc rất lớn vào các dòng xe sản xuất từ nước ngoài. Điều này khiến Ford cảm thấy bất công khi các đối thủ tận dụng lợi thế nhân công rẻ ở nước ngoài để cạnh tranh ngay trên sân nhà của Mỹ.
USMCA – Điểm nóng trong đàm phán thương mại
Cuộc tranh cãi diễn ra khi chính quyền Tổng thống Trump quyết định không gia hạn mặc định hiệp định ba bên (USMCA) như trước. Thay vào đó, Mỹ áp dụng cơ chế đánh giá hàng năm, một động thái được xem là “con dao hai lưỡi” có thể chấm dứt hoàn toàn thỏa thuận vào năm 2036. Đối với ngành ô tô – lĩnh vực chiếm tới 18% tổng kim ngạch thương mại của Mỹ với các nước láng giềng – đây là một cú sốc lớn.
Ông Farley khẳng định: "Yêu cầu cốt lõi của chúng tôi là thỏa thuận mới phải giúp các nhà sản xuất Mỹ dễ dàng cạnh tranh hơn. Chúng ta không thể để các đối thủ nhập khẩu xe từ Nhật Bản, Hàn Quốc hay các cổng logistics toàn cầu khác làm suy yếu lợi thế của người lao động Mỹ".
Hệ lụy và những lo ngại từ giới chuyên gia
Nhiều chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng việc lật lại các điều khoản của USMCA có thể gây ra những hệ lụy khôn lường:
- Bất ổn thị trường: Sự thay đổi liên tục về thuế quan có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
- Sụt giảm vốn đầu tư: Các doanh nghiệp có thể ngần ngại rót vốn vào các dự án dài hạn khi môi trường pháp lý thiếu tính ổn định.
- Ảnh hưởng việc làm: Việc thay đổi cách tính thuế có thể làm tăng giá xe, ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng và sức mua của thị trường.
Hướng đi nào cho tương lai?
Trong khi Ford đẩy mạnh bảo hộ nội địa, các hãng xe khác cũng đang có những bước đi riêng. Điển hình như Hyundai, dù hiện là nhà nhập khẩu lớn từ Hàn Quốc, nhưng hãng này đang triển khai lộ trình táo bạo: tăng tỷ lệ xe sản xuất tại Mỹ lên 80% vào năm 2030. Đây được coi là chiến lược “né” các rào cản thuế quan tiềm tàng trong tương lai.
Tựu trung lại, phát biểu của CEO Ford không chỉ là tiếng nói của một doanh nghiệp đơn lẻ mà còn là thông điệp về xu hướng "nội địa hóa" đang lên ngôi. Liệu chính quyền Mỹ có đồng ý với quan điểm của Farley và áp dụng các biện pháp trừng phạt thương mại mạnh tay? Câu trả lời sẽ nằm ở kết quả các vòng đàm phán sắp tới, khi mà sự cân bằng giữa lợi ích kinh tế và tính ổn định của chuỗi cung ứng đang được đặt lên bàn cân.
DAROTO Giao Thông sẽ tiếp tục cập nhật những diễn biến mới nhất về cuộc chiến thương mại đầy kịch tính này.