Chạy 120km/h trên cao tốc có bắt buộc nhường đường cho xe xin vượt? Góc nhìn từ Cục CSGT

Băn khoăn muôn thuở của tài xế trên cao tốc: Có cần nhường đường khi đã chạy max tốc độ?

Trên các diễn đàn giao thông hiện nay, chủ đề "đang chạy 120km/h ở làn sát trái nhưng bị xe sau liên tục nháy đèn xin vượt" luôn là tâm điểm tranh luận gay gắt. Liệu hành vi này có vi phạm luật giao thông hay không? Để làm rõ vấn đề này, Đại tá Nguyễn Quang Nhật – Trưởng phòng Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về trật tự, an toàn giao thông (Cục CSGT) đã đưa ra những giải đáp xác đáng dựa trên các quy định mới nhất.

Khái niệm "vượt xe" trên cao tốc có thực sự tồn tại?

Nhiều tài xế vẫn thường mặc định làn đường sát dải phân cách là "làn vượt". Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, khái niệm này cần được hiểu đúng như sau:

• Quy định về đường cao tốc: Theo Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, thuật ngữ "vượt xe" vốn chỉ áp dụng cho những cung đường có một làn xe mỗi chiều. Khi đó, xe phía sau cần chuyển làn sang trái để vượt.
• Đặc thù cao tốc: Với các tuyến đường có từ hai làn xe trở lên mỗi chiều, khái niệm vượt xe không còn được áp dụng theo cách hiểu truyền thống. Tài xế được quyền chủ động sử dụng làn đường phù hợp với tốc độ lưu thông của mình.
• Chuyển làn an toàn: Nếu xe phía trước di chuyển chậm, bạn hoàn toàn có quyền chuyển sang làn bên phải để tiếp tục hành trình. Lưu ý quan trọng là phải tuân thủ nghiêm ngặt việc ra tín hiệu, chuyển làn từng bước và đảm bảo khoảng cách an toàn với cả xe trước lẫn xe sau.

Ứng xử thế nào khi đang ở làn trái cao tốc?

Quy tắc làn đường dựa trên tốc độ

Luật đã quy định rất rõ: Các phương tiện có tốc độ thấp hơn bắt buộc phải di chuyển về phía bên phải. Làn trái nên được ưu tiên cho các phương tiện có nhu cầu di chuyển tốc độ cao. Do đó:

• Nếu bạn đang lái xe ở tốc độ 80-90km/h trên làn cho phép chạy tối đa 120km/h, việc chủ động chuyển làn sang phải là cần thiết để tránh gây ùn tắc và tạo sự lưu thông thông suốt.
• Nếu bạn đã đạt mức tốc độ tối đa cho phép (120km/h) ở làn trái, việc bạn tiếp tục duy trì tốc độ và vị trí này là hoàn toàn đúng luật, trừ khi xe phía sau là xe ưu tiên đang thực thi nhiệm vụ.

Văn hóa nhường đường: Khi luật không bắt buộc nhưng đạo đức cần thiết

Dù luật không ép buộc bạn phải nhường làn khi đã chạy đúng tốc độ tối đa, nhưng Đại tá Nguyễn Quang Nhật cũng nhấn mạnh về yếu tố "văn hóa giao thông". Trong những tình huống xe sau có thể đang gặp sự cố khẩn cấp (mất phanh, kẹt ga hoặc chở người đi cấp cứu), việc chủ động nhường đường nếu điều kiện an toàn cho phép là hành động nhân văn, giúp hạn chế rủi ro cho chính bản thân bạn và những người xung quanh.

Hướng tới một hệ thống giao thông thông minh và văn minh

Để tối ưu hóa năng lực thông hành trên cao tốc, Cục CSGT cùng Cục Đường bộ đã có những động thái quyết liệt:

• Cấm xe tải, xe khách ở làn 1: Việc hạn chế các dòng xe hạng nặng di chuyển ở làn trái đã giúp cải thiện đáng kể tình trạng ùn tắc cục bộ.
• Sửa đổi khung pháp lý: Hiện tại, Việt Nam chưa có quy định cứng nhắc rằng "làn trái chỉ để vượt". Tuy nhiên, cơ quan chức năng đang tích cực nghiên cứu, tham mưu sửa đổi luật để định nghĩa rõ ràng hơn về "làn vượt" trên cao tốc, nhằm đồng bộ hóa với các tiêu chuẩn quốc tế.

Lời khuyên từ chuyên gia DAROTO Giao Thông

Trong khi chờ đợi các quy định pháp luật được hoàn thiện, người tham gia giao thông cần giữ vững "cái đầu lạnh" và thực hiện các lưu ý sau:

Luôn tuân thủ biển báo về tốc độ tối đa và tối thiểu. Việc giữ khoảng cách an toàn không chỉ giúp bạn tránh bị phạt nguội mà còn là lớp bảo vệ cho bản thân trong các tình huống bất ngờ. Hãy nhớ, cao tốc không phải là đường đua, sự nhường nhịn và tuân thủ làn đường chính là chìa khóa giúp mỗi chuyến hành trình của bạn trở nên an toàn và thư thái hơn.

Hãy là người lái xe thông thái, hiểu luật và thực hành văn hóa giao thông chuẩn mực cùng DAROTO Giao Thông!

Nguồn: VnExpress